Khi được phân công điều tra vụ án hình sự, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra sau thông quan, Phó Cục trưởng Cục thương chính tỉnh, liên tỉnh, thành thị trực thuộc Trung ương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu có quyền ứng dụng các biện pháp điều tra quy định tại khoản 1 Điều này”
Về căn bản, chúng tôi cho rằng trong lần sửa đổi BLTTHS sắp tới cần phải tăng thẩm quyền cho cơ quan thương chính theo 5 đề xuất nêu trên. Thứ tư, bổ sung thẩm quyền ban hành lệnh bắt nguy cấp theo khoản 2 điều 81 BLTTHS cho cơ quan Hải quan. Theo điều 20 PLTCĐTHS, cơ quan Hải quan chỉ có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự đối với 03 tội danh được quy định tại 02 điều luật trong Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi, bổ sung 2009 (BLHS), đó là: Điều 153.
Điều bất hợp lý là cùng một loại tội - tù ít nghiêm trọng, đối với cơ quan điều tra chuyên trách có kì hạn điều tra vụ án là 02 tháng, trong khi đó cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra (Hải quan) lại chỉ có vận hạn điều tra là 20 ngày. Đó là những căn cứ pháp lý để cơ quan Hải quan đấu tranh, chống các loại tội nhân thuộc thẩm quyền.
Như vậy, hiện giờ hoạt động điều tra các vụ án hình sự của cơ quan thương chính chưa có Điều tra viên tiến hành điều tra.
Thứ ba, bổ nhậm một số cán bộ Hải quan giữ chức danh Điều tra viên. Nghiên cứu quy định này, chúng tôi thấy BLTTHS và PLTCĐTHS quy định hạn điều tra vụ án hình sự 20 ngày đối với loại tầy ít nghiêm trọng của cơ quan thương chính là không đúng quy định chung về thời hạn điều tra 02 tháng đối với tội nhân ít nghiêm trọng quy định tại khoản 1 điều 119 BLTTHS.
Ảnh: Q. Đây là một hạn chế nữa của BLTTHS về thẩm quyền của cơ quan Hải quan. Từ hạn chế này nên số lượng các vụ án hình sự được cơ quan thương chính các cấp khởi tố còn khiêm tốn: Năm 2003 (45 vụ), năm 2004 (47 vụ) năm 2005 (52 vụ), năm 2006 (41 vụ).
Hạn chế này làm cho hoạt động điều tra của cơ quan Hải quan khó có thể bảo đảm chất lượng, hiệu quả và đáp ứng đề nghị của công tác chiến đấu chống tù đọng. Còn nếu xét theo tội danh thì thẩm quyền của cơ quan thương chính sẽ càng ít hơn nữa. Đối với loại tội phạm ít nghiêm trọng (khoản 1 điều 153 và khoản 1 điều 154 BLHS), thể chế hóa điểm a khoản 1 điều 111 BLTTHS nên điểm a khoản 1 Điều 20 PLTCĐTHS có quy định: “Đối với tù túng ít nghiêm trọng trong trường hợp phạm tội quả tang, bằng chứng và lai lịch người phạm tội rõ ràng thì ra quyết định khởi tố vụ án, lấy lời khai, thu giữ, tạm giữ và bảo quản tang chứng, tài liệu liên quan trực tiếp đến vụ án, khám người, khám nơi trữ trong khu vực kiểm soát của thương chính, trưng cầu giám định khi cần thiết, khởi tố bị can, tiến hành các biện pháp điều tra khác theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, chấm dứt điều tra và chuyển hồ sơ vụ án cho Viện Kiểm sát có thẩm quyền trong vận hạn hai mươi ngày, kể từ ngày ra quyết định khởi tố vụ án”.
3. Thạc sĩ Đỗ Mạnh Quang (Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân huyện Mường Tè-Lai Châu). Tội tải trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới. Về số lượng điều luật, thẩm quyền của cơ quan thương chính rất ít, 02/260 điều luật (chiếm 0,76%).
Tóm lại, tăng thẩm quyền của cơ quan thương chính là một đề nghị ăn nhập để cơ quan thương chính thực hành nhiệm vụ chiến đấu chống tù nhân. Đây là một vướng mắc trong thực tiễn đặt ra và cần phải nghiên cứu khi xây dựng Luật tổ chức điều tra hình sự, BLTTHS sửa đổi và Luật Hải quan sửa đổi.
Công chức Hải quan KTM Lao Bảo (Quảng Trị) rà hàng hóa NK. H Cơ quan thương chính có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự, tiến hành điều tra, kết thúc điều tra vụ án chuyển hồ sơ vụ án cho Viện Kiểm sát (VKS) truy tố hoặc khởi tố, điều tra ban đầu rồi chuyển hồ sơ vụ án đến cơ quan điều tra (CQĐT) chuyên trách điều tra theo thẩm quyền.
Thực tiễn hiện nay đang xảy ra tình trạng, đối với những tội nhân theo Điều 153, Điều 154 BLHS xảy ra thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan Hải quan, khi xét thấy cần thiết bắt khẩn cấp thì cơ quan Hải quan lại không có thẩm quyền bắt nguy cấp. Trong khi đó, đây là hai biện pháp ngăn chặn có tác dụng tích cực trong quá trình điều tra vụ án hình sự.
Thứ nhất, mở mang thẩm quyền khởi tố vụ án hình sự của cơ quan thương chính. Chính nên, đối với các loại tù ít nghiêm trọng theo khoản 1 điều 153, khoản 1 điều 154 BLHS cơ quan thương chính không thể ban hành kết luận điều tra chuyển hồ sơ vụ án đến Viện Kiểm sát để truy tố theo thẩm quyền được - Do các biên bản hỏi cung bị can và một số tài liệu do cán bộ Hải quan tiến hành (không phải là Điều tra viên) nên không phải là chứng cớ của vụ án.
Luật quy định cho cơ quan thương chính có thẩm quyền ban hành hình định khởi tố bị can nhưng lại không quy định cho cơ quan này có thẩm quyền ban hành lệnh bắt bị can để tạm giam hoặc lệnh tạm giam bị can. Thứ năm, cần bổ sung thẩm quyền ban hành biện pháp bắt bị can để tạm giam khoản 1 điều 81 BLTTHS và thẩm quyền ban hành Lệnh tạm giam khoản 3 điều 88 BLTTHS.
Tội buôn lậu và Điều 154. Đồng thời, cơ quan Hải quan cũng không có thẩm quyền ban hành hình định tạm giữ hình sự đối với đối tượng vi phạm. Thứ hai, khắc phục quy định về hạn điều tra hình sự.
Trước đề nghị của công tác phòng tù, nghiên cứu các quy định của pháp luật, chúng tôi đề xuất một số biện pháp để tăng thẩm quyền cho cơ quan thương chính. Theo khoản 2 và khoản 3 điều 20 PLTCĐTHS “Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Cục trưởng Cục thẩm tra sau thông quan, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành thị trực thuộc Trung ương, Chi cục trưởng Chi cục thương chính cửa khẩu trực tiếp tổ chức và chỉ đạo các hoạt động điều tra, quyết định cắt cử hoặc đổi thay cấp phó trong việc điều tra vụ án hình sự, Kiểm tra các hoạt động điều tra, quyết định thay đổi hoặc hủy bỏ các quyết định không có căn cứ và trái luật pháp của cấp phó, giải quyết tố cáo theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.
Khi Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Cục trưởng Cục thẩm tra sau thông quan, Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh, liên tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Chi cục trưởng Chi cục thương chính cửa khẩu vắng mặt thì một cấp phó được ủy nhiệm thực hiện các quyền hạn của cấp trưởng quy định tại khoản này và phải chịu bổn phận trước cấp trưởng về nhiệm vụ được giao.
Đây là một hạn chế lớn làm cho cơ quan Hải quan không phát huy hết tác dụng trong trận chiến tranh đấu chống tù hãm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét